PRIMEUR: AI als ideale medewerker of ‘gewoon’ een handige tool?

Dit artikel verscheen in de automatiseringsspecial van de Primeur, vakblad voor AGF

De meest waanzinnige marketingclaims vliegen ons om de oren: “AI gaat onze banen overnemen.”, een angst die leeft bij veel mensen. De realiteit? Veelal overdreven uitspraken die tot de dag van vandaag nog weinig concrete resultaten hebben opgeleverd. AI is een verzamelnaam gebleken die in de praktijk niet altijd eerlijk wordt gebruikt. Denk aan bedrijven die claimen ‘AI-gedreven’ te werk te gaan, terwijl alleen simpele automatisering of statistische analyses gebruikt worden. De suggestie wordt gewekt dat AI een alomvattende techniek is die ‘alles’ kan overnemen, terwijl een juiste benadering van de techniek een hoge mate van nauwkeurigheid vraagt van (jawel) mensen. Hoe kijken wij als softwareleverancier naar AI en de huidige toepassingen?

Wat is AI nu eigenlijk?
Artificial Intelligence of in het Nederlands: Kunstmatige intelligentie is de techniek die systemen aansturen intelligent gedrag te vertonen door hun omgeving te analyseren en, met enige graad van autonomie, actie te kunnen ondernemen om doelen te bereiken. Een hele mond vol. Laten we dit nog even ontleden:

Een AI systeem werkt op basis van algoritmen en data. Deze twee bestanddelen gecombineerd bepalen de kwaliteit van het systeem. Klopt het algoritme niet? Dan werkt het AI systeem ook niet. Klopt de data niet? Dan klopt de uitkomst ook niet. Je moet dus altijd zeker weten dat beide componenten kloppen; alleen dan kan het AI systeem een waardige berekening maken.

Augmented Intelligence als meest gebruikte toepassing
AI wordt momenteel het meest gebruikt in combinatie met menselijk handelen. De mens bedenkt de aansturing van het systeem en beoordeelt en verwerkt de output. Dit noemen we dan alleen ‘Augmented Intelligence’ in plaats van ‘Artificial Intelligence’. 

Een mooi voorbeeld van Augmented Intelligence is de kerstreclame van McDonald’s. Afgelopen kerst lanceerde McDonald’s Nederland een alternatieve AI gegenereerde kerstreclame die voor veel ophef zorgde in het creatieve landschap. Zoveel ophef zelfs, dat McDonald’s niet veel later de reclame overal heeft verwijderd. De topvrouw van het creatieve bureau achter deze commercial (The Sweetshop) zei in een officieel statement (dat inmiddels alweer offline is gehaald) dat in 7 weken tijd maar liefst 10 medewerkers fulltime hebben gewerkt aan de AI productie en in deze periode ‘amper hebben geslapen’. Waarschijnlijk kostte het The Sweetshop meer tijd en manuren om de AI reclame bij te schaven dan hem zelf te maken op de traditionele manier. En dat terwijl de kritiek op McDonald’s vooral neerkwam op een ‘goedkope en luie aanpak’. Ook hierbij zie je dat de perceptie van AI en de daadwerkelijke toepassing totaal uit elkaar liggen.

Moeten we bang zijn voor onze banen?
Martijn van Andel, directeur van softwarebedrijf jem-id, nuanceert de claims: “AI systemen werken op basis van patroonherkenning waarmee met de juiste ‘prompts’ extreem snelle berekeningen gedaan worden. Zeker voor exacte, binaire vraagstukken is AI onbetwist beter dan de mens. De potentie is dus enorm. Zie het als een slimme, snelle medewerker die nooit ‘nee’ zegt, perfecte grammatica heeft en duidelijk uitlegt hoe hij tot het antwoord is gekomen. Echter zit hij er ook regelmatig volledig naast, terwijl de uitleg perfect omschreven is. En precies vanaf daar wordt het tricky. AI denkt zelf niet logisch na, maar haalt informatie uit bronnen die daarvoor zijn opengezet, zoals het internet of een database. Dat lijkt heel betrouwbaar, maar niet alles wat op het internet staat, klopt. De techniek is nog niet zo ver dat het volledig autonoom kan handelen en eigen conclusies in twijfel kan trekken. Daarvoor is de techniek nog niet betrouwbaar genoeg.” 

Veel marktpartijen springen handig in op het gevoel van ondernemers ‘niet de boot te willen missen’. Met sprekende voorbeelden wordt een ideaalplaatje geschetst, terwijl valse beloftes worden gemaakt. Zoals het herkennen van handgeschreven orders, terwijl niemand ooit een geschreven order ontvangt. Technisch heel indrukwekkend, maar praktisch zit niemand erop te wachten. 

Conclusie: hoe onderscheid je waarde van valse beloftes?
AI is een krachtige techniek die, wanneer op de juiste manier ingezet, van veel waarde kan zijn voor bedrijven. Het kan werkzaamheden versnellen of men nieuwe inzichten geven bij blokkades. Alleen zien we dat bedrijven door het ontbreken van de juiste kennis veel geld investeren in AI vanwege halve waarheden en valse beloftes. De meeste mensen hebben nou eenmaal weinig verstand van techniek. Dat is geen verwijt, maar zet bepaalde claims wel in perspectief. Wanneer het gesprek vooral draait om de technologie in plaats van het bedrijfsprobleem dat wordt opgelost, is dat een duidelijke waarschuwing. Alhoewel vele toepassingen van AI zich hebben bewezen als effectief, wordt de term veelal verkeerd gestrooid om een utopie voor te schotelen. Om teleurstelling en hoge kosten te voorkomen, willen we via dit artikel een signaal afgeven. Logisch nadenken en menselijke expertise blijven cruciaal voor een juiste toepassing ervan. Er zijn nog zoveel meer geweldige technieken die, toegepast in de juiste situatie, voor grote efficiëntieslagen kunnen zorgen. Daar is AI er simpelweg eentje van. 

Hoe maakt jem-id gebruik van AI
Voor GreenCommerce is de ‘Greenius AI assistent’ ontwikkeld met GPT en Azure OpenAI, de clouddienst van Microsoft die de kracht van ChatGPT veilig beschikbaar maakt. De assistent ondersteunt GreenCommerce door supportmedewerkers en developers sneller antwoorden te geven in code en documentatie, en helpt nieuwe medewerkers tijdens hun onboarding. Verder ondersteunt Copilot de ontwikkelteams bij softwareontwikkeling en het finetunen van systemen. 

Met behulp van Retrieval-Augmented Generation (RAG), een techniek waarbij een AI eerst relevante documenten ophaalt en die informatie daarna gebruikt om een betrouwbaar antwoord te formuleren, zoekt Greenius alleen in gecontroleerde, interne data. Zo blijven de antwoorden betrouwbaar en veilig. Omdat Azure OpenAI geen data gebruikt voor training, blijft gevoelige informatie volledig afgeschermd.

Wil je meer weten over onze toepassing van AI of sparren over mogelijkheden? Neem dan contact met ons op via info@greencommerce.nl of bel naar 0174 - 642 622.